Академия
жаңалықтары

Қолданбалы зерттеулер институтының бас сарапшысы Құралай Нұрбек Академия атынан Халықаралық көші-қон ұйымының (ХКҚҰ) Елдік үйлестіру тетігінің 2-ші отырысына қатысты.

Халықаралық шара Швейцарияның Даму және Ынтымақтастық Агенттігі (SDC) қаржыландыратын «Орталық Азияда басқарылатын еңбек көші-қонына қолдау бағдарламасы» өңірлік жобасының ұйымдастыруымен өтті. Шара еңбек көші-қоны саласындағы екіжақты ынтымақтасты нығайтуға ықпал етеді. Аймақтық жобаға Қазақстан, Қырғыз Республикасы, Тәжікстан және Өзбекстан қатысады.

2022-2026 жылдарға арналған жоба мақсатты елдердің үкіметтері мен мүдделі тараптардың проблемаларын анықтауға бағытталған. Сондай-ақ ұлттық және аймақтық деңгейлерде еңбек көші-қоны саласындағы саясат пен процестерді жүйелі бейімдеуге арналған.

ХКҚҰ Елдік үйлестіру тетігі өзгермелі еңбек нарығы динамикасын және жалдап жұмысқа алуда қызметкерлерді тұрақты қорғау деңгейін көтерудің жайын ескеріп, еңбек көші-қонын басқару мәселелерін анықтау және оларға жауап беріп шешу мақсатында мүдделі тараптар арасында тұрақты кері байланыс пен пікір алмасу платформасын қамтамасыз етеді.

ХКҚҰ ЕҮТ отырысы екіжақты еңбек келісімдеріне қатысатын елдер арасындағы өзара іс-қимыл мен ынтымақтастықты нығайту жолдарын қарастырды. Бұл ретте еңбек мигранттары құқықтары мен әл-ауқатын қорғауға және жіберуші және қабылдаушы елдерге бір уақытта өзара пайда беруге баса назар аударылды.

Академия ҚР Көлік министрлігі мен ҚР Өнеркәсіп және құрылыс министрлігінің қызметкерлері үшін «Мемлекеттік қызметте этикалық нормаларды сақтаудың кейбір мәселелері туралы» тақырыбында семинар өткзіді.

Семинар барысында Академияның Сыбайлас жемқорлыққа қарсы саясат пен этиканы зерттеу секторының бас сарапшысы Шарафат Шаяхметова мемлекеттік қызметшілердің әдептілігі мен мінез-құлқына ерекше көңіл бөлінетінін атап өтті. Жұмыс барысында және жұмыстан тыс уақытта «Мемлекеттік қызмет туралы» заңды, сондай-ақ жалпы қолданыстағы моральдық-этикалық нормаларды сақтау қажеттігін атап өтті.

Семинар барысында қатысушылар белсенді түрде пікір алмасып, Қазақстан Республикасы мемлекеттік қызметшілерінің Әдеп кодексін сақтаудың практикалық аспектілері талқыланды.

Академияда «Даму күні» аясында Еңбек ресурстарын дамыту орталығы» АҚ президенті Даулет Рашидұлы Арғындықов «Әлеуметтік еңбек саласын цифрландыру» тақырыбында дәріс оқыды. Спикер 2020-2023 жылдар аралығындағы электрондық форматта көрсетілген қызметтердің үлесіне, миграциялық процестерді автоматтандыруға  тоқталды. Сондай-ақ тыңдаушыларға әлеуметтік-еңбек саласының бірыңғай ақпараттық жүйелерін таныстырды.

Даулет Рашидұлы тыңдаушыларға әлеуметтік қызметтер порталында орындалған қызметтер мен жаңарту жұмыстары туралы ақпарат берді.

«Қазақстан экономикасын технологиялық жаңғыртудың маңызды бағыттарының бірі – әлеуметтік-еңбек саласын цифрландыру. Әлеуметтік қызметтер мен жұмыспен қамтудың ашықтығын, қолжетімділігін қамтамасыз ету арқылы халықтың өмір сүру сапасын жақсартуға болады», – деді спикер.

Академияда «Даму күні» аясында Назарбаев Университетінің доценті Дүйшон Шаматов «Силлабустарды дайындау және студенттерді бағалау критерийлері» тақырыбында семинар жүргізді.

Семинар профессорлық-оқытушылар құрам үшін тәжірибе алмасуға және заманауи стандарттарға сәйкес келетін силлабусты қалай жасау керектігі туралы ортақ түсінікті қалыптастыруға ықпал етті. Сонымен қатар кездесу тиімді стратегияларды дайындау және пәндердің мазмұнын тұжырымдауға бағытталған.

«Силлабус әзірлеу – сапалы жоғары білім берудің ажырамас бөлігі. Ол білім алушы үшін нұсқаулық және академиялық жетістікке жетудің негізгі көмекшісі болып табылады. Қазақстан Болон процесінің мүшесі болғанына қарамастан, көптеген оқытушы силлабусты құру кезінде қиындықтарға тап болады және мазмұнының нақты қандай болуы керек екенін әрдайым түсіне бермейді. Бірақ осындай кездесулердің арқасында өз тәжірибемізбен бөлісіп, ортақ түсінікке келе аламыз», – деді Дүйшон Шаматов.

Кездесу барысында педагогикалық ұжым оқу нәтижелерін бағалау критерийлерін талқылауға белсене қатысты.

14 қыркүйекте Академия ректоры Ерлан Әбіл Шанхайда Фудань университеті (Fudan University) Халықаралық қатынастар және Әлеуметтік қатынастар мектебі басшысы Су Чангхе мырзамен кездесті. Кездесу барысында мемлекеттік басқару саласында мамандармен алмасу, мемлекеттік қызметшілерге арнайы тағылымдамалар ұйымдастыру, оқытушылық құрамға арналған бағдарламалар талқыланды. Сондай-ақ Академия білім алушыларына арналған бірлескен оқу бағдарламасы (Joint degree program), Фудань зерттеу орталықтарымен ортақ зерттеулер жүргізу (think tank) сияқты мәселелер ұсынылды.

Естеріңізге сала кетейік, Фудань университеті әлемнің және Қытайдың озық жоғары оқу орындарының қатарында, әлемнің QS рейтингінде 50-ші орынды иеленіп отыр. Білім алушылар арасында Фудань университінің саясаттану, халықаралық қатынастар, мемлекеттік басқару, әлеуметтік қатынастар бағдарламалары үлкен сұранысқа ие. Жалпы университет қабырғасында 77 зерттеу институты, 112 дисциплинааралық институт және 5 лаборатория жұмыс істейді. Кездесу Шанхай ынтымақтастығы ұйымы (ШЫҰ) заң университеттері қауымдастығының форумы және жоғары білікті халықаралық мамандарды даярлау форумы аясында өтті.

2023 жылдың 11-13 қыркүйегі аралығында Академия қабырғасында «Стратегиялық ойлау және проблемаларды сыни тұрғыда шешу» тақырыбында біліктілікті арттыру семинары өтті.

Өз білім-тәжірибесімен бөлісу үшін Сингапурдан жеке құзыреттілікті дамыту бойынша жаттықтырушы, көптеген курстар мен бағдарламалардың авторы, фасилитатор Прити Дубей шақырылды.

Оқу барысында қатысушылар стратегиялық ойлауды дамыту әдістерін, инновациялық шешімдерді қалыптастырудың шығармашылық процесін, проблемаларды сыни тұрғыда шешуді, шығармашылықты дамытудың және жаңа идеялармен алмасудың ұйымдастырушылық дағдыларын игерді.

Академияның Қолданбалы зерттеулер институтының бас ғылыми қызметкері Жанат Момынқұлов ҚР Сенат Төрағасы М.Әшімбаевтың қатысуымен ҚР Парламенті Сенаты жанындағы Жас сарапшылар клубы мен Талдау мектебінің 13-ші жиынына қатысты.  

Кездесу Қазақстан Президентінің жаңа экономикалық модельге көшу жөніндегі Жолдауын тиімді жүзеге асырудың негізгі мақсаттары мен тиімді тетіктерін талқылауға арналды.

Сенат спикері экономикалық өсудің 4 негізгі шартын атап өтті:

1) ұлттық экономикамызда әділ, біркелкі, ашық, ұзақ мерзімді «ойын ережелері» қажет. М.Әшімбаевтің ойынша, бұл ережелер көпшілікті қамтып, «ешкім заңнан жоғары болмауы тиіс» деп айрықша атап өтті.

2) инфрақұрылымды дамыту және кәсіпорындарды шикізатпен (электр энергиясы, су, байланыстар, жолдар және т.б.) қамтамасыз ету.

3) қолжетімді несиелер мен инвестициялар қажет. Спикердің пікірінше, «несиелер – экономиканың қозғаушы күші», сондықтан тұтынушылық несиелер беріп ғана қоймай, банктер экономикаға жұмыс істеуі қажет.

4) ішкі нарықты қорғау. Экономиканың сезімтал секторларын қорғау үшін халықаралық міндеттемелер шеңберінде ұлттық өндірушілерді қолдаудың прагматикалық, ұтымды әдісін (рационалды протекционизм) қолданып, көрші елдерден өнімдер импортын әртараптандыру қажет.

Спикер өз сөзінде халықтың әл-ауқаты мен өңірлердің дербестігін арттыруға баса назар аударды.

Әшімбаев мемлекет дамуының 4 басым мақсатын айқындап берді: қосылған құны бар экономиканы әртараптандыру, технологияға негізделген агроөнеркәсіп кешенін дамыту, көлік-логистикалық кешенін (Каспийдің әлеуеті) және тау-кен өнеркәсібін жаңғырту.

Сарапшылар адами капиталды, мемлекеттік басқару мен жоспарлауды, институттарды дамыту, аналитиканың сапасы, инфляцияны реттеу, орталықсыздандыру сияқты өзекті мәселелерді көтеріп талқыға салды.

«Жас сарапшылар клубының» қатысушылары экономикадағы нақты мәселелерді шешуге қатысты пайым пен ұсыныстарын ортаға салды.

Сенат Төрағасы Жолдаудың мақсаттарын жүзеге асыру аясында мүдделі тараптарды жүйелі өзара іс-қимылға шақырды.

13 қыркүйекте Шанхай ынтымақтастығы ұйымы (ШЫҰ) заң университеттері қауымдастығының форумы және жоғары білікті халықаралық мамандарды даярлау форумының үшінші күні сәтті аяқталды. Пленарлық сессияда БҰҰ, ШЫҰ өкілдері және аталған ұйымдарға мүше елдердің жоғары оқу орындарының басшылары сөз сөйледі. ШЫҰ Түлектері қауымдастығының ашылу салтанаты өтті. Сонымен қатар Академия ректоры Ерлан Әбіл және франциялық ICES – Catholic Institute of Higher Studies өкілдерінің жеке кездесуі өтті. Қос тарап басшылық ететін оқу орны жайлы ақпаратпен бөлісіп, тиімді әріптестік орнату жолдарын талқылады.

Астана Мемлекеттік Қызмет Хабы басқарушы комитет төрағасы Әлихан Байменов Академияда Ұлттық мемлекеттік саясат мектебінде «Мемлекеттік басқару» білім беру бағдарламасының магистранттарына дәріс оқиды.  Бүгін профессор өзінің мемлекеттік қызмет саласындағы тәжірибесімен бөлісіп, тыңдаушыларға мемлекеттік басқаруға әсер ететін факторлар туралы айтып берді.

Әлихан Мұхамедияұлы сұхбатында мемлекеттік басқаруды жеке сала ретінде оқытатынын атап өтті.

«Академияда «Мемлекеттік басқару» пәнін жүргіземін. Мемлекеттік басқару – экономика немесе заң ғылымының бір бөлігі деген дәстүрлі түрде қалыптасқан пікір бар. Мен пәнді тәжірибеме, зерттеулерге сүйеніп, нақты менеджмент, көшбасшылық тұрғысынан қарастырамын және мәдениеттің мемлекеттік басқаруға әсері, саяси жүйенің әсері сияқты тақырыптарды ашуға тырысамын. Бұл еліміздің мемлекеттік басқару жүйесін тереңінен түсініп, шешім қабылдаған кезде қажет болады деп есептеймін», – деді Академияның құрметті профессоры.

Сондай-ақ Әлихан Мұхамедияұлы магистранттар мен докторанттарға оқу барысында уақытын тиімді пайдалануға кеңес берді.

«Академияға оқуға келген мемлекеттік қызметшілерге айтар кеңесім – осында жүрген кездегі уақыттарын жемісті пайдалансын. Бір жағынан ғылыми зеттеумен айналысса, екінші жағынан тәжірибесі бар адамдармен ақылдасып, үшінші жағынан Астананың мәдени ордаларында, кітапханаларында болып, күш-уат жинауға кеңес беремін. Оқудан кейін жұмысқа жаңа күшпен кірісетіндей болу керек», – деп сөзін қорытындылады ол.

12 қыркүйекте Шанхай қаласында Шанхай ынтымақтастығы ұйымы (ШЫҰ) заң университеттері қауымдастығының форумы және жоғары білікті халықаралық мамандарды даярлау форумы басталды. Пленарлық отырысты Шанхай саясат және құқық университетінің Партия комитеті Бас хатшысы орынбасары Пань Мутянь ашып, Қытай, Орта Азия, ШЫҰ мүше елдердің университеттерінің ректорлары сөз сөйледі.

Пленарлық отырыста Академия ректоры Ерлан Әбіл ШЫҰ шеңберінде халықаралық дәрежеде бәсекеге қабілетті мамандар даярлау қажеттілігіне тоқталып, Академияның медиация, даулы мәселелерді шешу, су ресурстарын басқару, өңірлік басқару саласында жұмыс топтарын құрып, жобаларды іске асыруға дайын екенін жеткізді.

«Жоғары білікті мамандарды даярлау әрдайым маңызды. ШЫҰ университеттерінің ынтымақтастығы аясында әріптестікті нығайту үшін көптеген мүмкіндік бар», – деді Академия ректоры.

Академияның Кәсіби даму институты директорының орынбасары Самал Жарғақова 12 қыркүйек күні Шанхай ынтымақтастығы ұйымы (ШЫҰ) заң университеттері қауымдастығының форумы және жоғары білікті халықаралық мамандарды даярлау форумында баяндама жасады.

Ол форумға қатысушылар мен қонақтарға Қазақстанның мемлекеттік қызметшілерді оқыту және дамыту жөніндегі тәжірибесі туралы айтып берді. Қазақстан Республикасында Мемлекеттік басқаруды дамытудың 2030 жылға дейінгі тұжырымдамасын іске асыру аясында қолданылып жатқан жаңа тәсілдермен бөлісті. Сондай-ақ Академия мемлекеттік аппаратты кәсібилендіруді одан әрі жетілдіру және мемлекеттік қызметшілердің біліктілігін арттыру бойынша ынтымақтастыққа дайын екенін атап өтті.

ҚР Президентінің жанындағы Мемлекеттік басқару академиясының ректоры Ерлан Әбіл 2023 жылдың 11-15 қыркүйек аралығында өтетін Шанхай ынтымақтастығы ұйымы (ШЫҰ) заң университеттері қауымдастығының форумы және Жоғары білікті халықаралық мамандарды даярлау форумы аясында алғашқы кездесуіне қатысты.

Академия ректоры Шанхай Саясат және заң университеті Партиялық комитетінің бас хатшысы Гэ Вейхуа мырзамен кездесті. Кездесу барысында 2013 жылы Қытай Халық Республикасы Мемлекет басшысы бастамасымен құрылған Халықаралық құқық саласындағы мамандарды даярлау және әріптестік орталығының жұмысы таныстырылды.

Шанхай қаласында өткен кездесуде Гы Вейхуа мырза ШЫҰ шеңберінде Құқық университеттері Альянсын құру, мемлекеттік басқару саласында әріптестік орнату және мемлекеттік кызметшілерді оқытуда ШЫҰ-на мүше елдер арасында тығыз ынтымақтастық орнату туралы ұсыныстарын айтты. Тараптар көпжақты әріптестікті әрі қарай тереңдетуге ниет білдірді.

Бүгін ҚР Президентінің жанындағы Мемлекеттік басқару академиясына Беларусь Республикасының Қазақстан Республикасындағы Төтенше және Өкілетті Елшісі Павел Утюпин келіп, «Халықаралық либералды тәртіп: оны бүгінгі гегемониялық емес әлемде құтқаруға бола ма?» тақырыбында қонақ дәрісін оқыды.

Академияның магистранттары, докторанттары мен профессор-оқытушылар құрамы Екінші дүниежүзілік соғыстан кейінгі кезеңде 90-жылдардың ортасына дейін орын алған халықаралық либералды тәртіптің пайда болу теориясының бастаулары, оның даму тарихы туралы білуге мүмкіндік алды.

Дәріс барысында Елші халықаралық тәртіпті жаһандық саясатқа қатысудың басым үлгісі ретінде қарастыруға болатынын атап өтті. Алайда, бүгінде халықаралық либералды тәртіптің болашағына қатысты жалпы пессимизмдік қатынас та жоқ емес. Бұл пессимизмнің болу себебі – ол болып жатқан жаһандық дискурста дұрыс анықталмаған. Халықаралық либералды тәртіптің проблемасы кейбір оқиғалар, мысалы, Brexit, Трампты сайлау немесе Ресейдің Украинадағы арнайы әскери операциясы тәртіпті «бұзады» дегенмен байланысты емес. Бұл оқиғалардың барлығы өтпелі жағдайлар. Халықаралық либералды тәртіп мәселесі құрылымдық болып табылады. Тарихтан әлемдік тәртіп (дәлірек айтсақ, аймақтық тәртіп, тарихи тұрғыдан алғанда) оларды гегемондық мемлекеттер қолдаған кезде дами түскенін көруге болады.

Павел Утюпин өз сөзін Иммануил Канттың сөздерімен қорытындылады: «Мәңгілік әлемге ақыр соңында мынадай екі жолдың бірімен қол жеткізе аламыз: адамның көрегенділігі арқылы немесе адамзатқа басқа таңдау қалдырмайтын ауқымды қақтығыстар мен апаттар арқылы». Беларусь Елшісі тыңдаушылардың сұрақтарына жауап беріп, оларға сәттілік тіледі.

Өз кезегінде Академияның Дипломатия институтының директоры Алексей Волков Елшіге қызықты кездесуі үшін алғысын білдіріп, Дипломатия институтымен және Мемлекеттік басқару академиясымен одан әрі өзара іс-қимыл жасауға және ынтымақтастықты жалғастыруға сенім білдірді.

1-6 қыркүйек аралығында Академияда оқуға келген магистранттар мен докторанттар үшін бағдарлау апталығы өтті. Бағдарлама аясында оқу жылының ресми ашылуы, Академияның құрылымдық бөлімшелерімен (академиялық, ғылыми және әкімшілік), Институттармен және профессорлық-оқытушылық құраммен таныстыру ұйымдастырылды.

Оқытушылар мен білім алушылар Мемлекет басшысының Жолдауын бірге тыңдады, магистранттар мен докторанттардың құзыреттіліктерін бағалау жүргізілді және ағылшын тілін білу деңгейін анықтауға арналған тестілеу өткізілді. Білім алушылар бүкіл оқу процесі жүзеге асырылатын ішкі жүйеде жұмыс істеуді меңгеріп, корпоративтік пошталарын алды. Сондай-ақ академиялық адалдық, ақпараттық саясат және академиялық мәдениет қағидалары таныстырылды.

Білім алушылар группаларының старосталарын сайлады. Олармен бірге академиялық процесті жетілдіру бойынша идеялар мен туындаған мәселелерді ұжымдық талқылайтын Магистранттар мен докторанттар кеңесі құрылатын болады.

Сонымен қатар профессорлық-оқытушылық құрамға арналған бағдарлау күні ұйымдастырылды. Кездесу барысында ректор Ерлан Әбіл Академияның миссиясы, құндылықтары, құрылымы мен мүмкіндіктеріне тоқталды. Шараға проректорлар мен құрылымдық бөлімшелердің басшылары да белсене қатысып, оқу, ғылыми-зерттеу және ұйымдастыру-қызметтік блоктарды дамыту туралы, Академияның сыбайлас жемқорлыққа қарсы мәдениеті мен талаптарын сақтауы жайлы,оқу процесі, тіл саясаты, ақпараттық саясаттың негізгі қағидалары туралы ақпарат берді. Бағдарлау күні «Эмоционалдық интеллект – күнделікті практикалық қолдану» тақырыбындағы мастер-класпен аяқталды.

Мемлекеттік қызмет саласында қазақ тілінің қолданыс аясын барынша кеңейту және насихаттау әрқашан өзекті болмақ. Бұл туралы ҚР Президентінің жанындағы Мемлекеттік басқару академиясының ректоры Ерлан Әбіл «Тілім барда айтылар сыр ойдағы» мерекелік шарасында айтты.

Қазақстан халқы тілдері күніне орай өткен шараның алғысөзін Академия ректоры Ерлан Әбіл бастап, мемлекеттік тілдің мәртебесіне және келешектегі тіліміздің қолданыс аясын дамыту мемлекеттік қызметшілердің негізгі міндеттерінің бірі екеніне тоқталып өтті.

«Тілге деген құрмет әрқайсымыздың жүрегіміздің төрінен орын алуы қажет. Мемлекеттік қызметшілер қазақ тілін өз деңгейінде білуі керек. Осы орайда Академияда мемлекеттік тілге баса назар аударылады. Көп жылдық тәжірибеге сүйеніп, «Мемлекеттік қызметшілердің мемлекеттік тілді оқыту тұжырымдамасын» әзірлеп, оның негізінде арнайы Qazaq Resmi Test жасадық.  Қазіргі таңда QRT еліміздегі ауқымды жобаларда қолданылып, тиімділігін көрсетіп келеді. Азаматтар қалаған уақытында ешқайда бармай-ақ, www.qrt.kz сайт арқылы тілді білу деңгейін анықтай алады. Академияға оқуға түсушілер құжат тапсырғанда міндетті түрде мемлекеттік тілді білу деңгейін растайтын сертификат тапсыруы қажет. Мемлекеттік қызмет саласында мемлекеттік тілдің қолданыс аясын барынша кеңейту және насихаттау әрқашан өзекті болмақ», – деді ректор.

Сондай-ақ мерекелік іс-шарада Мемлекеттік қызмет істері агенттігінің аппарат басшысы Әлібек Ахмедьяров құттықтау сөз сөйлеп, Агенттіктің ұйымдастыруымен өткен «Ең үздік шығарма» байқауының жеңімпаздарын марапаттады. «Ең үздік шығарма» байқауына белсенді қатысқаны үшін Гүлжахан Үсенова «Алғыс хатпен» марапатталады. Академияның Басқару институтының магистранты Динара Жүнісова ІІІ орынды иеленгені үшін, Академияның Мемлекеттік басқаруда жобалық менеджментті дамыту орталығының басшысы Жанар  Тайжанова жүлделі  ІІ орынды, Агенттіктің Жұртшылықпен байланыс департаментінің бас сарапшысы Гаухар Ерқанатқызы І орынды  иеленгені үшін марапатталады.

Тілдік құзыреттілікті дамыту кабинетінің ұйымдастыруымен өткен мерекелік кешке Астана қаласы әкімдігінің музыкалық жас көрермен театрының өнерлі актерлері мен әншілері келіп, көрермендерге рухани-танымы мол шығармаларын орындап, жақсы көңіл-күй сыйлады. Сонымен қатар Академияның Модульдік оқыту бойынша «Мемлекеттік басқару» және «Өңірлік даму» мамандықтарының магистранттары белсенділік танытып, өнерлерін көрсетті.